Serwis o edukacji finansowej dzieci i młodzieży

Masz dzieci? Sprawdź z jakich dofinansowań możesz skorzystać!

Katarzyna Jóźwik   •   Aktualizacja: 18 lipca 2019 r.

Wychowywanie dzieci to nie tylko trudne, ale i kosztowne zadanie. Ułatwieniem dla rodziców mają być różnego rodzaju rządowe programy prorodzinne, w ramach których można otrzymać dodatkowe pieniądze dla swoich pociech. Z czego możesz skorzystać?


Pieniądze z tytułu urodzenia dziecka

Becikowe – 1000 zł, jednorazowo

Jednym z najbardziej znanych programów, w ramach którego rodzice otrzymują pieniądze w momencie powiększenia rodziny, jest tzw. becikowe. Samo świadczenie funkcjonuje od 2006 r., jednak od 2013 r. jego wypłata została uzależniona od osiąganych dochodów. 1000 zł z tytułu urodzenia dziecka przyznawane jest jednorazowo rodzinie, w której miesięczny dochód na osobę nie przekracza 1922 zł netto. Warto pamiętać, że przy wyliczaniu dochodu uwzględnia się dochód z poprzedniego roku. Ponadto w jego wyliczeniu uwzględnia się też nowo narodzone dziecko.

Uwaga!

Jeśli dziecko urodziło się po 1 listopada, to w wyliczeniu dochodu na osobę uwzględnia się dochody z poprzedniego roku. Jeśli natomiast potomek przyszedł na świat przed 1 listopada, to uwzględnia się dochód sprzed dwóch lat.

Przykład: dziecko urodziło się 5 maja 2018 r., czyli w okresie zasiłkowym trwającym od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r.  W wyliczeniu dochodu na członka rodziny należy uwzględnić dochody z 2016 r.

Wniosek o becikowe można złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia narodzin. W tym celu należy się zgłosić do urzędu miasta, gminy lub opieki społecznej (w zależności od obowiązujących zasad w danej lokalizacji). Standardowymi dokumentami, jakie trzeba przedłożyć, są:

  • wniosek
  • oświadczenie o osiągniętych dochodach rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy (lub zaświadczenie z urzędu skarbowego)
  • odpis aktu urodzenia
  • zaświadczenie od lekarza bądź położnej potwierdzającej pozostawanie matki dziecka pod stałą opieką lekarską od 10. tygodnia ciąży

W zależności od wymagań organu wypłacającego świadczenie, może być konieczne przedłożenie jeszcze innych dokumentów. Dlatego warunkami otrzymania becikowego warto zainteresować się jeszcze przed narodzinami dziecka, aby mieć czas na skompletowanie niezbędnych zaświadczeń.

Wniosek o wypłatę świadczenia można złożyć również elektronicznie: https://empatia.mpips.gov.pl/web/piu/lista-dostepnych-wnioskow-elektronicznych

Kosiniakowe – 1000 zł, co miesiąc

1000 zł, tyle że co miesiąc, można otrzymać w ramach tzw. kosiniakowego. To świadczenie rodzicielskie przysługuje osobom, które nie mają prawa do zasiłku macierzyńskiego. Ze świadczenia mogą skorzystać matki, które:

  • są zatrudnione na umowy cywilno-prawne, czyli umowy zlecenia czy umowy o dzieło
  • bezrobotne (bez konieczności rejestracji w Urzędzie Pracy)
  • są studentkami

O świadczenie z reguły ubiegają się matki dzieci, gdyż to im przysługuje pierwszeństwo w stosunku do ojca dziecka. 1000 zł mogą otrzymać również: opiekun faktyczny, rodzina zastępcza (o ile nie jest zawodową rodziną zastępczą) oraz osoba przysposabiająca dziecko przed ukończeniem 7. roku życia.

Jak długo są wypłacane pieniądze? Przez minimum rok (tj. 52 tygodnie) od urodzenia dziecka, jednak jego długość jest zależna od liczby urodzonych dzieci.

Liczba urodzonych dzieci w trakcie jednego porodu Okres wypłacania świadczenia
jedno 52 tygodnie
dwoje 65 tygodni
troje 67 tygodni
czworo 69 tygodni
pięć i więcej 79 tygodni

Ważne jest, aby wniosek został złożony w ciągu trzech miesięcy od dnia narodzin dziecka. Wówczas rodzic otrzyma wypłatę świadczenia z wyrównaniem. Jeżeli natomiast dokumenty zostaną złożone po upływie ww. okresu, pieniądze będą wypłacane tylko od momentu złożenia wniosku.

Aby uzyskać kosiniakowe należy złożyć wniosek w gminie (najczęściej w MOPS). Dokument można też złożyć elektronicznie na stronie: https://empatia.mpips.gov.pl/web/piu/lista-dostepnych-wnioskow-elektronicznych. W trakcie wypełniania dokumentu składa się oświadczenie, że nie przysługuje zasiłek macierzyński z innego źródła (np. z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę). Świadczenie przyznawane jest niezależnie od kryterium dochodowego.

Dodatek do zasiłku rodzinnego – 1000 zł, jednorazowo

Osoby, które mają przyznany zasiłek rodzinny, mogą otrzymać również dodatek do zasiłku z tytułu urodzenia dziecka. Wynosi on również 1000 zł i jest wypłacany jednorazowo. Jednak, żeby z niego skorzystać, konieczne jest spełnienie wymogów dochodowych uprawniających do wypłaty zasiłku rodzinnego. Szerzej na ten temat piszemy poniżej.


Zasiłki i świadczenia rodzinne

Zasiłek rodzinny – do 135 zł, co miesiąc

Rodziny, które znajdują się w ciężkiej sytuacji finansowej, mogą otrzymać dodatkowe wsparcie finansowe. Jednym z nich jest zasiłek rodzinny, a jego przyznanie jest zależne od kryterium dochodowego. Aby go otrzymać miesięczny dochód na członka rodziny nie może być większy niż 674 zł netto (764 zł netto w przypadku rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym). Wysokość świadczenia, jakie będzie wypłacane, zależne jest od wieku dziecka.

Wiek dziecka Wysokość zasiłku rodzinnego
0-5 lat 95 zł
6-18 lat 124 zł
19-23 lata 135 zł

W przypadku dzieci do ukończenia 24. roku życia zasiłek rodzinny może być przyznany na dzieci uczące się w szkole lub szkole wyższej.

Szczegółowe warunki przyznawania zasiłku rodzinnego i wszelkich dodatków określa rozdział 2. Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Dodatek wychowawczy – 400 zł, co miesiąc

Osoby, które mają przyznane prawo do zasiłku rodzinnego a korzystają z urlopu wychowawczego, mogą skorzystać z tzw. dodatku wychowawczego. Jego wysokość wynosi 400 zł miesięcznie a okres wypłacania jest zależny od liczby dzieci pozostających pod opieką rodzica. W przypadku opieki nad jednym dzieckiem świadczenie jest wypłacane przez 2 lata. Jeśli opieka obejmuje bliźniaki lub wieloraczki, okres wypłaty świadczenia wydłuża się o rok. Rodzice przebywający na urlopie wychowawczym i opiekujący się dzieckiem niepełnosprawnym mogą otrzymywać świadczenie przez 6 lat.

Inne dodatki do zasiłku rodzinnego

Dodatek wychowawczy to nie jedyny dodatek, z jakiego mogą skorzystać rodzice z prawem do zasiłku rodzinnego. Ustawa umożliwia również skorzystanie m.in. z:

  • dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka – 193 zł/m-c na dziecko, jednak nie więcej niż 386 zł na wszystkie wychowywanie dzieci (w przypadku dziecka niepełnosprawnego wysokość dodatku wzrasta do 80 zł na dziecko, jednak nie więcej niż 160 zł wszystkie dzieci)
  • dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki z w szkole poza miejscem zamieszkania – 69 zł/m-c na dziecko(113 zł/m-c na dziecko niepełnosprawne)
  • dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – 90 zł/m-c na dziecko do 5. roku życia, 110 zł/m-c na dziecko w wieku 5-24 lata
  • dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego – jednorazowo 100 zł na dziecko.

Szczegółowe warunki przyznawania dodatków do zasiłku rodzinnego określa Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20032282255/U/D20032255Lj.pdf)


Świadczenia opiekuńcze

Zasiłek pielęgnacyjny – 184,42 zł, co miesiąc

Ten rodzaj świadczenia przysługuje rodzicowi niepełnosprawnego dziecka. Jego wysokość wynosi miesięcznie 184,42 zł. Od listopada 2019 r. ma wzrosnąć do 215,84 zł/m-c.

Świadczenie pielęgnacyjne – 1406 zł, co miesiąc

Wypłacane jest rodzicowi, który z powodu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym był zmuszony do rezygnacji z pracy zawodowej. Miesięcznie otrzymuje on 1406 zł.

Specjalny zasiłek opiekuńczy – 520 zł, co miesiąc

Rodzic, który zrezygnował z pracy po to, aby opiekować się niepełnosprawnym dzieckiem, może ubiegać się również o specjalny zasiłek opiekuńczy. Przyznawany jest on jednak w oparciu o kryterium dochodowe. Dochód nie może przekroczyć kwoty 764 zł/m-c/osoba. Obecnie zasiłek wypłacany jest w kwocie 520 zł, a od listopada 2019 r. ma wzrosnąć o 100 zł.


Pieniądze na lepszy start

500+ – 500 zł, co miesiąc

Wymienione wyżej świadczenia obowiązują od dawna. Jednak od kilku lat w Polsce są wprowadzane dodatkowe formy wsparcia finansowego dedykowanego wychowaniu dzieci. Jednym z nich jest program „Rodzina 500+”, w ramach którego polskie rodziny otrzymują 500 zł miesięcznie na pierwsze i kolejne dziecko w rodzinie. Pieniądze mają być przeznaczone na częściowe zaspokojenie potrzeb potomków. Świadczenie przyznawane jest bez względu na osiągany dochód. Aby uzyskać świadczenie, trzeba złożyć wniosek w gminie (z reguły w MOPS). Istnieje też możliwość złożenia wniosku elektronicznie (więcej: https://www.gov.pl/web/rodzina/jak-zlozyc-wniosek-o-rodzina-500-plus-on-line1).

Od lipca 500+ jest wypłacane również na pierwsze dziecko: 500+ na pierwsze dziecko. Projekt nowej ustawy już gotowy

300+ – 300 zł, co rok

Innym wsparciem jest program „Dobry Start”, który potocznie określany jest jako 300+. W tym przypadku jest to jednorazowe świadczenie w wysokości 300 zł przyznawane rodzicom na początku roku szkolnego na każde dziecko w wieku szkolnym. Co ważne, rodzice mogą otrzymywać świadczenie na dziecko do ukończenia przez nie 20. roku życia. Pociecha jednak musi się uczyć w szkole średniej. Rodzice dzieci niepełnosprawnych będą otrzymywać wsparcie na początku roku szkolnego do momentu ukończenia przez pociechę 24 lat. Ze świadczenia nie mogą niestety skorzystać rodzice maluchów rozpoczynających edukację w tzw. „zerówce”. 300 zł wypłacane jest dla dzieci od pierwszej klasy szkoły podstawowej.

Wnioski, tak samo jak w przypadku 500+, można składać w MOPS-ach lub drogą elektroniczną. Ten drugi wariant można składać już od lipca. Wnioski tradycyjne przyjmowane są miesiąc później. We wniosku trzeba przedstawić dane swoje i dziecka, adres szkoły dziecka oraz złożyć oświadczenie, że dziecko uczęszcza do wskazanej szkoły. Jeśli w grę wchodzi dziecko niepełnosprawne, konieczne jest również oświadczenie w tej sprawie. Wnioski można składać do 30 listopada.

Dofinansowanie niani

Ciekawym wsparciem dla rodziców dzieciaków w wieku od 20 tygodni do 3 lat jest możliwość dofinansowania zatrudnienia niani. Jednak, aby skorzystać z tego wsparcia, trzeba spełnić kilka warunków. Po pierwsze konieczna jest legalna umowa z opiekunką. Poza tym, jeśli została ona zatrudniona przed 31 grudnia 2017 r. i jej wynagrodzenie będzie mniejsze bądź równe 2100 zł, to państwo sfinansuje jej składki. Natomiast jeśli wynagrodzenie będzie większe, rodzic zapłaci składki tylko od różnicy przyznanego wynagrodzenia i kwoty 2100 zł.

Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku niań zatrudnionych po 1 stycznia 2018 r. W tym przypadku połowę składek od minimalnego wynagrodzenia opłaci ZUS. Drugą połowę reguluje rodzic. Rodzice, którzy chcą korzystać z tego wsparcia, nie mogą przebywać na urlopie macierzyńskim, wychowawczym czy ojcowskim. Poza tym rodzic musi pracować w oparciu o umowę o pracę, umowę zlecenie, prowadzić działalność gospodarczą albo rolniczą. Aby móc skorzystać z takie wsparcia, należy podpisać z nianią umowę aktywizacyjną i zgłosić fakt zatrudnienia do ZUS. Więcej informacji na ten temat znajdziesz tutaj: https://obywatel.gov.pl/zasilki-i-pomoc-finansowa/skorzystaj-z-dofinansowania-na-zatrudnienie-niani

Uwaga!

Osoba, która ma być nianią, musi spełnić trzy warunki:

  1. nie być rodzicem dziecka, którego ma być opiekunką
  2. mieć skończone 18 lat
  3. posiadać ważne badania do celów sanitarno-epidemiologicznych i nie mieć przeciwwskazań do pracy

Nie ma jednak znaczenia, czy nianią będzie ktoś z rodziny (oprócz rodzica), tj. kuzynka czy babcia.

Ulga prorodzinna – do 225 zł, co rok

Posiadanie dzieci ma też duże znaczenie w corocznym rozliczeniu z fiskusem. Rodzice mogą skorzystać z ulgi na dzieci. Jej wysokość zależna jest od liczby potomków.

Kolejność dziecka Kwota
pierwsze i drugie dziecko 92,67 zł/m-c/dziecko
trzecie dziecko 166,67 zł/m-c
czwarte i kolejne dziecko 225 zł/m-c/dziecko

Kwota odliczana jest od należnego podatku. Kryterium dochodowe obowiązuje jedynie w przypadku rodzin z jednym dzieckiem i wynosi 112 tys. zł rocznie w przypadku małżeństw (i podatników wychowujących samotnie małoletnie dziecko) oraz 56 tys. zł rocznie w przypadku osób niepozostających w związku małżeńskim. Ulgę uwzględnia się w rozliczeniu PIT.

Wsparcie finansowe i budowanie oszczędności

Rządowe programy finansowe są więc z pewnością potrzebnym wsparciem dla rodzin i w wielu sytuacjach nie wystarczą na budowanie oszczędności, tylko pokryją bieżące potrzeby.

Jednak w przypadku, gdy rodzina żyje na dobrym poziomie, to pozyskane z rządowych programów pieniądze mogą zostać przeznaczone na przyszłość dzieci i budowanie ich wiedzy z zakresu finansów.

Bardzo dobrym rozwiązaniem, które będzie zarówno elementem edukacji finansowej jak i lekcją odpowiedzialności, jest założenie swoim dzieciom kont bankowych, na których będą gromadzić oszczędności. Rodzic ma pełny wgląd do transakcji wykonywanych przez dziecko, co jest dużą przewagą nad dawaniem kieszonkowego w formie gotówki. Poza tym od najmłodszych lat pokazujemy w praktyce jak bezpiecznie korzystać z nowych technologii finansowych i jak wygląda obieg pieniądza w codziennym życiu. Wszystkie informacje na temat tego typu produktów można znaleźć w naszym rankingu rachunków bankowych dla dzieci.

Więcej o informacji budowaniu oszczędności na przyszłość znajdziesz w artykułach:

Przeczytaj również